Waarom je geen GLP-1 kunt gebruiken tijdens de zwangerschap. Hoe worden je lichaam en je baby beïnvloed?

Wat is GLP-1 en waarom wordt het gebruikt bij overgewicht?

GLP-1 is een hormoon dat je lichaam zelf aanmaakt. Het speelt een rol bij eetlust, verzadiging en de regulatie van bloedglucose. Medicatie die dit hormoon nabootst, wordt ingezet bij overgewicht, obesitas en diabetes type 2. Bekende middelen zijn Ozempic en Wegovy met semaglutide, en Mounjaro met tirzepatide.

De behandeling werkt door het hongergevoel te verminderen, het verzadigingsgevoel te versterken en de maaglediging te vertragen. Daardoor wordt het makkelijker om minder energie binnen te krijgen en gewicht te verliezen, vooral in combinatie met leefstijlveranderingen.

Bijwerkingen en mogelijke complicaties

Wanneer je start met een GLP-1-behandeling is het belangrijk om te weten welke bijwerkingen kunnen optreden. De meest voorkomende bijwerkingen zijn misselijkheid, verstopping, diarree en buikpijn. Dit kan invloed hebben op je dagelijks leven.

Bij sommige mensen is er een verhoogd risico op ernstigere complicaties, zoals galproblemen of een ontsteking van de alvleesklier. Bespreek daarom altijd mogelijke bijwerkingen en risico’s met een arts voordat je start met een behandeling.

GLP-1 kan daarnaast invloed hebben op andere aandoeningen dan alleen diabetes type 2 en obesitas. Goed geïnformeerd zijn over zowel veelvoorkomende als zeldzame bijwerkingen helpt je om een weloverwogen en veilig besluit te nemen over je behandeling.

Waarom zwangerschap een extra kwetsbare periode is

Zwangerschap is een periode waarin zowel jij als je baby gevoelig zijn voor veranderingen in hormonen, stofwisseling en voedingsinname. In de eerste weken worden belangrijke organen aangelegd en ontwikkelt het zenuwstelsel zich. Juist daarom is het belangrijk om alleen medicatie te gebruiken waarvan de veiligheid tijdens de zwangerschap goed is onderzocht.

Voor GLP-1-medicatie is er op dit moment beperkte kennis over gebruik tijdens de zwangerschap. Zwangere personen worden vrijwel nooit opgenomen in klinische geneesmiddelenstudies. De beschikbare kennis is daarom vooral gebaseerd op dieronderzoek, individuele casusbeschrijvingen en registergegevens in plaats van grote gerandomiseerde onderzoeken.

Kun je GLP-1 gebruiken tijdens een zwangerschap?

Het korte antwoord is nee. GLP-1 wordt niet aanbevolen tijdens een zwangerschap. Dit geldt voor semaglutide, tirzepatide en andere middelen uit dezelfde groep.

De reden is dat er onvoldoende wetenschappelijk bewijs is om de veiligheid voor de ontwikkeling van de baby te kunnen garanderen. Bij zwangerschap gelden zeer strenge veiligheidseisen. Als risico’s niet kunnen worden uitgesloten, wordt een behandeling niet geadviseerd.

In de officiële productinformatie staat daarom dat GLP-1 moet worden gestopt vóór een zwangerschap en niet mag worden gestart tijdens een lopende zwangerschap.

Wat zegt de wetenschap?

Er zijn geen grote klinische studies die GLP-1 als behandeling voor gewichtsverlies tijdens een zwangerschap hebben onderzocht. De beschikbare kennis bestaat vooral uit:

Dierstudies waarin bij blootstelling aan bepaalde GLP-1-stoffen aanwijzingen zijn gevonden voor schadelijke effecten op de voortplanting, bij doseringen die invloed hadden op de ontwikkeling van de foetus. Dit is een belangrijke reden voor voorzichtigheid.

Beperkte registratiedata en observationele studies van personen die tijdens een behandeling zwanger zijn geworden. Deze gegevens zijn nog te beperkt om betrouwbare conclusies te trekken over risico’s of veiligheid.

Samengevat is er onvoldoende kennis om de veiligheid tijdens een zwangerschap te beoordelen. Daarom wordt het gebruik van GLP-1-receptoragonisten tijdens een zwangerschap afgeraden en staat in de productinformatie dat de behandeling moet worden gestopt bij een geplande of vastgestelde zwangerschap.

Wat als je zwanger wordt tijdens het gebruik van Ozempic, Wegovy of Mounjaro?

Gebruik je Ozempic, Wegovy of Mounjaro en kom je erachter dat je zwanger bent, dan is het algemene advies om de behandeling te stoppen. Neem ook zo snel mogelijk contact op met je arts of zorgverlener voor persoonlijk advies.

Omdat deze medicijnen niet worden aanbevolen tijdens een zwangerschap, zal jouw situatie individueel worden beoordeeld. Samen met je zorgverlener wordt gekeken welke vervolgstappen nodig zijn en of extra controle wenselijk is.

Hoe lang moet je wachten met zwanger worden na gebruik van GLP-1?

Heb je een zwangerschapswens, dan is het belangrijk om op tijd te stoppen met GLP-1-medicatie. Sommige middelen hebben een lange halfwaardetijd en blijven nog een tijd in je lichaam aanwezig nadat je bent gestopt.

Voor medicatie met semaglutide, zoals Ozempic en Wegovy, wordt meestal geadviseerd om minimaal twee maanden vóór een geplande zwangerschap te stoppen. Voor tirzepatide, zoals Mounjaro, geldt doorgaans een wachttijd van minimaal één maand.

Overleg altijd met je arts voordat je stopt of een pauze inlast. Zeker als je het middel gebruikt voor diabetes type 2 is het belangrijk om je bloedsuikerwaarden goed te blijven controleren en zo nodig je behandeling aan te passen.

Waarom GLP-1 ook vanuit voedingsperspectief niet geschikt is tijdens een zwangerschap

Naast de onzekerheid over de veiligheid voor de baby zijn er nog andere redenen om GLP-1 niet te gebruiken tijdens een zwangerschap. GLP-1 vermindert de eetlust en kan misselijkheid veroorzaken. Tijdens een zwangerschap heeft je lichaam juist behoefte aan een stabiele en voldoende voedingsinname.

Het risico bestaat dat je onvoldoende energie of belangrijke voedingsstoffen binnenkrijgt. Tijdens de zwangerschap is het doel niet gewichtsverlies, maar het ondersteunen van een gezonde ontwikkeling van je baby.

Welke adviezen gelden bij overgewicht tijdens een zwangerschap?

Vragen over gewicht tijdens een zwangerschap zijn heel normaal. Overgewicht en obesitas kunnen samenhangen met een verhoogd risico op bepaalde complicaties, maar dat betekent niet dat je moet proberen af te vallen met medicatie tijdens een zwangerschap.

De focus ligt op het creëren van goede voorwaarden voor een gezonde zwangerschap, met veilige en duurzame leefgewoonten. Het gaat om ondersteuning van jouw gezondheid en die van je baby, niet om gewichtsverlies op zich.

Aanbevelingen zijn onder andere:

• regelmatige maaltijden met voedzame en gevarieerde voeding
• beweging die past bij de zwangerschap en jouw persoonlijke situatie
• aandacht voor stabiele bloedsuikerwaarden, voldoende herstel en goede slaap
• begeleiding en opvolging door je verloskundige en het zorgteam

Sommige mensen hebben extra ondersteuning nodig bij voeding, regulatie van de bloedsuiker of leefstijl. Dit gebeurt altijd met aandacht voor de behoeften tijdens jouw zwangerschap, met als doel een veilige en gezonde zwangerschap voor jou en je baby.

GLP-1 na zwangerschap en borstvoeding

Na de bevalling, en wanneer de borstvoeding volledig is gestopt, kan GLP-1-medicatie opnieuw worden overwogen. Het moment en de aanpak worden altijd individueel afgestemd in overleg met je zorgverlener.

Na de zwangerschap vindt meestal een medische evaluatie plaats. Daarbij wordt gekeken naar je huidige gezondheid, je gewicht, eventuele medische aandoeningen en je persoonlijke doelen. GLP-1 kan pas worden overwogen wanneer de borstvoeding is beëindigd, omdat het middel ook tijdens borstvoeding niet wordt aanbevolen.

Het doel is dat een eventuele herstart veilig en zorgvuldig gebeurt, passend bij je nieuwe levensfase.

Bij Yazen krijg je hierbij persoonlijke begeleiding. De focus ligt niet alleen op gewichtsverlies, maar op duurzame gezondheid, veilige opvolging en een aanpak die past in een dagelijks leven met een jong gezin.

Samenvatting

GLP-1-medicatie zoals Ozempic, Wegovy en Mounjaro is een effectieve behandeling bij overgewicht en obesitas, maar wordt niet aanbevolen tijdens een zwangerschap. De reden is dat er onvoldoende wetenschappelijk bewijs is om de veiligheid voor de ontwikkeling van de baby vast te stellen.

Bij een geplande zwangerschap is het belangrijk om op tijd te stoppen met GLP-1. Ontstaat er een zwangerschap tijdens de behandeling, dan wordt geadviseerd om te stoppen en contact op te nemen met je zorgverlener voor persoonlijk advies en opvolging.

Tijdens de zwangerschap ligt de focus op gezonde leefgewoonten en begeleiding binnen de verloskundige zorg. Na de zwangerschap en wanneer de borstvoeding is gestopt, kan GLP-1 opnieuw worden overwogen na een individuele medische beoordeling.

Veelgestelde vragen over GLP-1 en zwangerschap

Kan ik GLP-1 gebruiken als ik zwanger ben?
Nee, GLP-1-medicatie wordt niet aanbevolen tijdens een zwangerschap. Er is momenteel onvoldoende wetenschappelijk bewijs om de veiligheid voor de ontwikkeling van de baby te kunnen beoordelen. Daarom wordt het gebruik afgeraden en ligt de focus op veilige en bewezen ondersteuning tijdens de zwangerschap.

Wat moet ik doen als ik GLP-1 gebruik en zwanger wil worden?
Gebruik je GLP-1 en heb je een zwangerschapswens? Overleg dan tijdig met je arts of zorgteam. Meestal zijn de volgende stappen van belang:

1. Neem ruim op tijd contact op met je arts
   Bespreek je zwangerschapsplannen zodat jullie samen kunnen bepalen wanneer en hoe de behandeling het beste kan worden gestopt en hoe je gezondheid wordt opgevolgd.
2. Stop de behandeling volgens de aanbevolen wachttijd
   GLP-1-medicatie blijft een tijd in het lichaam aanwezig. De aanbevolen wachttijd verschilt per middel.
3. Gebruik anticonceptie tot de wachttijd voorbij is
   Zo voorkom je blootstelling aan het middel in een vroege fase van de zwangerschap.
4. Overweeg foliumzuur bij een zwangerschapswens
   Bij een zwangerschapswens wordt meestal foliumzuur geadviseerd. Na gewichtsverlies kunnen folaatwaarden bij sommige mensen lager zijn. Een tekort aan foliumzuur hangt samen met een verhoogd risico op aangeboren afwijkingen. Overleg met je zorgverlener over de juiste dosering.

Wat als ik zwanger word tijdens het gebruik van Ozempic of Wegovy?
Neem dan zo snel mogelijk contact op met je arts voor persoonlijk advies en verdere begeleiding.

Kan GLP-1 invloed hebben op de ontwikkeling van mijn baby?
Er is op dit moment beperkte kennis over het effect van GLP-1 op de ontwikkeling van de baby bij mensen. In dierstudies zijn aanwijzingen gevonden voor schadelijke effecten op de voortplanting bij blootstelling aan bepaalde GLP-1-stoffen, vooral bij doseringen die invloed hadden op groei en ontwikkeling van de foetus.

Dit is een belangrijke reden waarom GLP-1 niet wordt aanbevolen tijdens een zwangerschap. Omdat grote en betrouwbare studies bij zwangere vrouwen ontbreken, wordt uit voorzorg gekozen om het middel niet te gebruiken.

Welke bijwerkingen kan ik krijgen van GLP-1?
De meest voorkomende bijwerkingen zijn misselijkheid, verstopping, diarree en buikpijn. Ernstige complicaties zijn zeldzaam, maar kunnen voorkomen.

Zijn er alternatieve behandelingen voor overgewicht en diabetes type 2 tijdens een zwangerschap?
Ja, tijdens een zwangerschap zijn er andere behandelingen die beter onderzocht en geschikter kunnen zijn. De aanpak wordt altijd individueel afgestemd en kan bestaan uit voedingsadvies, aangepaste beweging en, indien nodig, medicatie waarvan de veiligheid tijdens de zwangerschap is aangetoond.

Kan ik starten met GLP-1 na mijn zwangerschap en borstvoeding?
Ja, dat kan worden overwogen nadat de borstvoeding is gestopt en na een individuele medische beoordeling.

Waarom is stabiele voedingsinname belangrijk tijdens een zwangerschap?
Tijdens een zwangerschap heeft je lichaam extra voedingsstoffen nodig voor de ontwikkeling van je baby. Omdat GLP-1 de eetlust kan verminderen en misselijkheid kan veroorzaken, kan dit een negatieve invloed hebben op je voedingsinname.

Bronnen

1. American Journal of Obstetrics and Gynecology. Glucagon-like peptide-1 receptor agonist use in pregnancy: a review. https://doi.org/10.1016/j.ajog.2024.08.024
2. The New England Journal of Medicine. Once-Weekly Semaglutide in Adults with Overweight or Obesity. https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2032183
3. The New England Journal of Medicine. Tirzepatide Once Weekly for the Treatment of Obesity.
   https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2206038
4. European Medicines Agency. Wegovy (semaglutide) product information. https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/wegovy
5. European Medicines Agency. Mounjaro (tirzepatide) prescribing information. https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/mounjaro

Wil je meer weten over eetlustregulatie en omgaan met honger? Bezoek Yazen voor meer informatie.

Er is veel kennis beschikbaar over verschillende behandelopties. Het is waardevol om je goed te laten informeren door artsen en andere zorgverleners. Het onderzoek naar GLP-1 en andere behandelingen bij obesitas ontwikkelt zich snel. Nieuwe inzichten kunnen in de toekomst zorgen voor duidelijkere richtlijnen. Blijf daarom goed geïnformeerd, zodat je bewuste keuzes kunt maken voor je gezondheid.

‍