MariTide: nieuwe medische behandeling voor obesitas in ontwikkeling

Behandeling van obesitas

Obesitas is een multifactoriële en chronische aandoening die wordt beïnvloed door een combinatie van biologische, genetische en omgevingsfactoren. Lichaamsgewicht wordt gereguleerd door een complex samenspel tussen de hersenen, hormonen en het metabolisme, waarbij signalen over honger, verzadiging en energiebalans voortdurend worden geïntegreerd.

Lange tijd was de behandeling van obesitas en overgewicht voornamelijk gericht op leefstijlveranderingen. Hoewel voeding en lichaamsbeweging centrale onderdelen van de behandeling blijven, is het steeds duidelijker geworden dat biologische mechanismen een significante rol spelen. Dit heeft bijgedragen aan een verschuiving in het behandelperspectief, waarbij medicamenteuze behandeling tegenwoordig voor veel patiënten als een belangrijke aanvulling wordt gezien.

Wat is MariTide?

MariTide (maridebart cafraglutide, voorheen AMG 133) is een geneesmiddel in klinische ontwikkeling voor de behandeling van obesitas en aan obesitas gerelateerde aandoeningen. Het wordt ontwikkeld door het biotechnologische bedrijf Amgen en is nog niet goedgekeurd voor klinisch gebruik.

Wat MariTide bijzonder interessant maakt, is de opbouw. Het is een zogenaamd peptide-antilichaamconjugaat. Dit betekent dat het een peptide (die hormonale signalen beïnvloedt) combineert met een antilichaam (dat zorgt voor een langdurig effect in het lichaam). Deze constructie maakt een langere halfwaardetijd mogelijk vergeleken met veel bestaande behandelingen en opent de deur naar minder frequente dosering, bijvoorbeeld maandelijks.

De behandeling wordt ook bestudeerd bij diverse aan obesitas gerelateerde aandoeningen, wat een bredere focus weerspiegelt op de medische gevolgen van obesitas, zoals hart- en vaatziekten en slaapapneu.

Hoe werkt MariTide?

MariTide werkt door invloed uit te oefenen op centrale hormonale systemen die honger, verzadiging en de energiebalans reguleren:

Activering van de GLP-1-receptor 

GLP-1 is een hormoon dat na de maaltijd wordt afgegeven en verzadiging signaleert aan de hersenen. Activering van de GLP-1-receptor leidt tot verminderde eetlust, een verhoogd verzadigingsgevoel en een vertraagde maaglediging. Door de afgifte van insuline te stimuleren wanneer de bloedsuikerspiegel stijgt en de productie van glucagon te remmen, draagt activering van de GLP-1-receptor bij aan stabielere bloedglucoseniveaus. Dit zijn gevestigde mechanismen die ook de basis vormen voor medicijnen zoals semaglutide.

Blokkade van de GIP-receptor

 GIP is een ander hormoon dat het metabolisme beïnvloedt, maar de rol ervan bij gewichtsregulatie is complexer en nog niet volledig in kaart gebracht. MariTide blokkeert de GIP-receptor, wat een andere strategie is dan bij eerdere medicijnen. Onderzoek wijst uit dat deze blokkade, in combinatie met GLP-1-activering, het effect op de energiebalans en het lichaamsgewicht kan versterken.

Door deze twee effecten te combineren, beïnvloedt MariTide gelijktijdig meerdere delen van de regulatie van energie-inname en energieopslag in het lichaam.

Hoe verschilt MariTide van andere medicijnen voor gewichtsverlies?

De huidige medicamenteuze behandeling bij obesitas is grotendeels gebaseerd op het nabootsen van de lichaamseigen hormonen. De meest voorkomende behandelingen werken als volgt:

GLP-1-agonisten (bijv. semaglutide/Wegovy):                                                                

Activeren uitsluitend de GLP-1-receptor en versterken de natuurlijke verzadigingssignalen van het lichaam.

Duale agonisten (bijv. tirzepatide/Zepbound):                                                                 

Activeren zowel de GLP-1- als de GIP-receptoren, wat zorgt voor een gecombineerd hormonaal effect.

MariTide onderscheidt zich hiervan door de unieke combinatie van:

• GLP-1-activering
• GIP-blokkade (in plaats van activering)

Dit betekent dat MariTide een andere biologische strategie vertegenwoordigt om hetzelfde hormoonsysteem te beïnvloeden. Terwijl sommige medicijnen de GIP-signalering versterken, streeft MariTide er juist naar om deze te dempen.

Een ander belangrijk verschil is de structuur van het medicijn. In tegenstelling tot de huidige behandelingen, die op peptiden zijn gebaseerd en als wekelijkse injecties worden toegediend, is MariTide een op antilichamen gebaseerd conjugaat met een langere halfwaardetijd. Dit kan minder frequente dosering mogelijk maken, wat een voordeel kan zijn voor zowel het gemak van de behandeling als de therapietrouw.

Wat laat het onderzoek tot nu toe zien?

In klinische fase 2-studies heeft MariTide klinisch relevant en aanzienlijk gewichtsverlies laten zien bij mensen met obesitas. De resultaten wijzen erop dat de behandeling gewichtsverlies kan bewerkstelligen op het niveau van de meest effectieve medicijnen die momenteel beschikbaar zijn.

De behandeling vertoonde over het algemeen een bijwerkingenprofiel dat vergelijkbaar is met dat van op GLP-1 gebaseerde medicijnen, waarbij maagdarmgerelateerde symptomen zoals misselijkheid, diarree en braken het meest voorkomen.

Het is echter belangrijk om te benadrukken dat langetermijngegevens nog beperkt zijn. Lopende fase 3-studies zullen meer informatie geven over de effectiviteit, veiligheid en verdraagbaarheid van de behandeling over een langere periode en bij grotere groepen patiënten.

Welke rol kan MariTide in de toekomst spelen?

Het is nog te vroeg om exact te bepalen welke plaats MariTide zal innemen bij de behandeling van obesitas. De respons op de behandeling varieert per individu, wat betekent dat het effect kan verschillen afhankelijk van biologische en klinische omstandigheden.

Voor veel patiënten is medicamenteuze behandeling onderdeel van een bredere behandelstrategie. Duurzame resultaten op de lange termijn worden vaak bereikt door een combinatie van medische behandeling, voedingsaanpassingen, lichaamsbeweging en ondersteuning bij gedragsverandering en mentale gezondheid.

Als de lopende fase 3-studies de eerdere resultaten bevestigen, kan MariTide een belangrijke aanvulling worden op de huidige behandelingsopties. De langere werkingsduur kan bovendien bijdragen aan eenvoudigere behandelingsschema's, wat de therapietrouw potentieel kan verbeteren.

Wat betekent dit voor de toekomst?

MariTide is een duidelijk voorbeeld van hoe de behandeling van obesitas zich ontwikkelt naar meer geavanceerde en gerichte medicijnen. Door meerdere hormonale signaalwegen tegelijkertijd te beïnvloeden, is er potentie om de behandelresultaten verder te verbeteren.

De ontwikkeling weerspiegelt ook een grotere verandering binnen de obesitaszorg. Er is tegenwoordig meer begrip voor het feit dat lichaamsgewicht in hoge mate wordt aangestuurd door biologische mechanismen. Dit heeft bijgedragen aan een verschuiving van een exclusieve focus op leefstijl naar meer individueel aangepaste en evidence-based behandelingen.

In de toekomst zullen waarschijnlijk meer medicijnen met verschillende werkingsmechanismen worden ontwikkeld, wat een meer op maat gemaakte behandeling mogelijk maakt op basis van de behoeften en omstandigheden van het individu.

Samenvatting

MariTide is een onderzoeksgeneesmiddel in ontwikkeling dat een nieuwe strategie vertegenwoordigt voor de behandeling van obesitas. Door GLP-1-activering te combineren met GIP-blokkade, onderscheidt het zich van de huidige gevestigde behandelingen.

De klinische resultaten tot nu toe zijn veelbelovende, maar de behandeling is nog niet goedgekeurd en er is meer onderzoek nodig om de effectiviteit en veiligheid op de lange termijn vast te stellen.

Voor patiënten betekent deze ontwikkeling dat de behandelmogelijkheden blijven uitbreiden en dat de toekomstige behandeling van obesitas de potentie heeft om zowel effectiever als persoonlijker te worden.

Bronnen

The New England Journal of Medicine (NEJM). Once-Monthly Maridebart Cafraglutide for the Treatment of Obesity — A Phase 2 Trial DOI: 10.1056/NEJMoa2504214

The New England Journal of Medicine (NEJM). Once-Weekly Semaglutide in Adults with Overweight or Obesity
https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2032183

The New England Journal of Medicine (NEJM). Tirzepatide Once Weekly for the Treatment of Obesity
https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2206038

European Medicines Agency (EMA). Wegovy
https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/wegovy

European Medicines Agency (EMA). Mounjaro https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/mounjaro