Diabetesmedicatie, gewichtsverlies en gezondheid op de lange termijn

Hoe hangen type 2-diabetes en obesitas met elkaar samen?

Type 2-diabetes is nauw verbonden met insulineresistentie. Dat is een toestand waarbij de lichaamscellen minder goed reageren op insuline. Insulineresistentie gaat vaak samen met gewichtstoename, overgewicht en obesitas. De relatie werkt twee kanten op: beide versterken elkaar.

Ongeveer 80 tot 85 procent van de mensen met type 2-diabetes heeft ook overgewicht of leeft met obesitas. Andersom hebben mensen met obesitas bijna drie keer zoveel kans om type 2-diabetes te ontwikkelen als mensen met een gezond gewicht.

Het gaat om complexe aandoeningen die worden beïnvloed door meerdere factoren, zoals erfelijkheid, hormonen, leefstijl en de manier waarop het lichaam honger, verzadiging en energiebalans regelt. Naarmate de vetmassa en insulineresistentie toenemen, wordt het voor het lichaam lastiger om de bloedsuiker én de signalen voor honger en verzadiging goed te reguleren. Dat kan leiden tot verdere gewichtstoename en een verslechterde stofwisseling.

Gewichtsverlies en beweging kunnen de insulinegevoeligheid verbeteren en daarmee ook de bloedsuikerregulatie. Daarom zijn deze onderdelen vaak een belangrijk deel van de behandeling bij type 2-diabetes. Niet om cosmetische redenen, maar om medische complicaties te verkleinen en de gezondheid op de lange termijn te ondersteunen.

Is er diabetesmedicatie die kan leiden tot gewichtsverlies?

Sommige soorten medicatie voor de behandeling van type 2-diabetes kunnen bij veel mensen bijdragen aan gewichtsverlies. Er zijn echter ook diabetesmedicijnen die geen invloed hebben op het gewicht of juist gewichtstoename kunnen veroorzaken. Dat maakt het belangrijk om behandelingen goed met elkaar te vergelijken.

Het effect van medicatie verschilt per persoon en hangt onder andere af van biologische factoren, dosering, therapietrouw en de combinatie met leefstijlveranderingen. Medicijnen zoals semaglutide (GLP-1-agonist) en tirzepatide (gecombineerde GLP-1/GIP-agonist) laten in klinische studies gemiddeld het grootste effect op gewichtsverlies zien. Op basis van aparte studies bij obesitas zijn beide middelen in veel landen ook goedgekeurd voor de behandeling van obesitas.

Welke soorten diabetesmedicatie kunnen gewichtsverlies geven?

Sommige groepen diabetesmedicatie beïnvloeden de eetlust, het verzadigingsgevoel en de bloedsuiker op een manier die het makkelijker kan maken om minder te eten zonder constante honger. Ze werken via het hormoonsysteem en hebben effect op zowel eetlust als bloedsuikerspiegel.

GLP-1-agonisten en GLP-1/GIP-agonisten

GLP-1-receptoragonisten, zoals semaglutide, en gecombineerde GLP-1/GIP-agonisten, zoals tirzepatide, bootsen lichaamseigen hormonen na die onder andere de eetlust en verzadiging reguleren. Voor veel mensen maakt dat het makkelijker om de energie-inname te verlagen. Het effect verschilt wel per persoon. Sommigen vallen duidelijk af, anderen zien een meer bescheiden verandering. Daarom is medische begeleiding en een persoonlijke beoordeling essentieel voor een veilige en effectieve behandeling.

Gewichtsverlies met diabetesmedicatie: hoe groot is het effect?

Hoeveel gewicht iemand verliest met medicatie verschilt sterk. Factoren zoals startgewicht, mate van insulineresistentie, dosering, behandelduur en leefstijl spelen hierbij een grote rol.

Bij sommige mensen met diabetes is het gewichtsverlies vooral in het begin duidelijk, terwijl het op langere termijn vaak geleidelijker verloopt. Klinische studies laten zien dat mensen met type 2-diabetes die Ozempic gebruiken gemiddeld zo’n 5 tot 7 procent van hun lichaamsgewicht verliezen, soms meer. Bij hogere doseringen semaglutide die specifiek worden gebruikt voor de behandeling van obesitas zonder diabetes (Wegovy), ligt het gemiddelde gewichtsverlies vaak hoger, rond de 10 tot 15 procent bij langdurig gebruik.

Voor tirzepatide, een gecombineerde GLP-1/GIP-agonist, laten studies een nog sterker effect op gewichtsverlies zien dan bij semaglutide. Bij mensen met type 2-diabetes is gemiddeld zowel het gewichtsverlies als de verbetering van de bloedsuiker groter. In studies bij mensen met obesitas zonder diabetes is bij hogere doseringen en langdurige behandeling een gewichtsverlies tot ongeveer 20 procent van het lichaamsgewicht gezien.

Het is belangrijk om te benadrukken dat dit gemiddelde cijfers zijn. Sommige mensen vallen meer af, anderen minder, en bij een deel is het effect beperkt.

Medicatie kan gewichtsverlies ondersteunen, maar vervangt geen aanpassingen in voeding, beweging en gedrag. Onderzoek laat zien dat het effect het grootst is wanneer medicatie wordt gecombineerd met leefstijlveranderingen.

Zonder begeleiding en opvolging bestaat de kans dat het gewicht na verloop van tijd weer toeneemt. Daarom is een lange termijn aanpak essentieel voor duurzaam en gezond gewichtsverlies.

Kun je diabetesmedicatie krijgen om af te vallen zonder diabetes?

Sommige medicijnen die oorspronkelijk zijn ontwikkeld voor type 2-diabetes kunnen ook worden gebruikt bij obesitas, maar alleen wanneer ze een aparte goedkeuring hebben voor gewichtsverlies. Ozempic en Wegovy bevatten dezelfde werkzame stof, semaglutide. Ozempic is goedgekeurd voor de behandeling van type 2-diabetes, terwijl Wegovy specifiek is goedgekeurd voor gewichtsbeheersing.

Wegovy en Mounjaro/Zepbound kunnen worden voorgeschreven aan mensen zonder diabetes wanneer zij voldoen aan de criteria voor behandeling van obesitas:

• een BMI van 30 of hoger, of
• een BMI van 27 of hoger in combinatie met gewichtsgerelateerde gezondheidsproblemen.

Deze medicijnen worden altijd voorgeschreven door een arts en maken deel uit van een langdurig behandelplan voor gezondheid en gewichtsbeheersing, inclusief ondersteuning bij leefstijlveranderingen. Off-label gebruik van Ozempic voor gewichtsverlies wordt afgeraden wanneer goedgekeurde obesitasmedicatie beschikbaar is.

Risico’s en bijwerkingen

In het begin van de behandeling zijn bijwerkingen vaak het meest merkbaar. Bij veel mensen nemen ze af naarmate het lichaam went. De meest voorkomende bijwerkingen van middelen met bijvoorbeeld semaglutide of tirzepatide zijn klachten van het maag-darmkanaal, zoals misselijkheid, diarree en verstopping. Zelfmedicatie zonder begeleiding van een zorgverlener brengt daarom risico’s met zich mee en moet altijd worden vermeden. Ook wat je eet kan invloed hebben op het ontstaan en de ernst van bijwerkingen.

Deze medicijnen moeten daarnaast met extra voorzichtigheid worden gebruikt bij mensen die orale medicatie gebruiken die snel via het maag-darmkanaal moet worden opgenomen. Veiligheid, medische voorgeschiedenis en persoonlijke risicofactoren moeten altijd samen met een arts worden afgewogen bij de behandeling van type 2-diabetes of obesitas.

Wanneer kan medische ondersteuning bij gewichtsverlies passend zijn?

Medische behandeling voor gewichtsverlies kan worden overwogen bij mensen die leven met obesitas, of bij overgewicht in combinatie met gezondheidsrisico’s zoals type 2-diabetes, duidelijke insulineresistentie, hoge bloeddruk, slaapapneu of andere metabole aandoeningen. Het kan ook een optie zijn wanneer eerdere gestructureerde pogingen tot afvallen onvoldoende resultaat hebben gehad, ondanks passende inspanningen.

Voorafgaand aan een behandeling is altijd een persoonlijke medische beoordeling nodig, waarbij zowel medische als leefstijlgerelateerde factoren zorgvuldig worden meegenomen.

De behandelvisie van Yazen is gericht op de lange termijn, medische veiligheid en maatwerk. Het doel is niet snel resultaat, maar een betere en duurzame gezondheid die behouden kan blijven.

Samenvatting

Diabetesmedicatie en gewichtsverlies zijn nauw met elkaar verbonden, maar het verband is complexer dan vaak wordt gesuggereerd in nieuwsberichten of op sociale media. Type 2-diabetes, insulineresistentie en obesitas beïnvloeden elkaar via meerdere biologische processen. Gewichtsverlies kan een belangrijk onderdeel zijn van de behandeling om de bloedsuiker te verbeteren en de gezondheid op de lange termijn te versterken. Sommige diabetesmedicijnen kunnen hierbij helpen door invloed op eetlust en verzadiging, maar het effect verschilt per persoon en vraagt altijd om medische beoordeling.

Medische behandeling is geen snelle oplossing en geen vervanging voor leefstijlveranderingen. Duurzaam gewichtsverlies vraagt om langdurige begeleiding, regelmatige opvolging en een brede kijk op gezondheid. Bij Yazen staat de behandeling in het teken van jouw persoonlijke situatie, met aandacht voor medische veiligheid, wetenschappelijk bewijs en resultaten die ook op de lange termijn haalbaar zijn.

‍

Disclaimer: Dit artikel is vertaald. De Engelse versie is de originele versie. Bij twijfel prevaleert de Engelsetekst.