Ozempic en voeding: zijn er voedingsmiddelen die je beter kunt vermijden?

Waarom reageert je lichaam op bepaalde voedingsmiddelen tijdens medicatie?

De medicijnen die worden gebruikt bij de behandeling van overgewicht en obesitas – de zogeheten GLP-1- en GLP-1/GIP-analogen zoals semaglutide en tirzepatide – bevatten stoffen die de eetlustregulatie beïnvloeden. Ze verminderen je eetlust en vergroten je verzadigingsgevoel door in te werken op de honger- en verzadigingscentra in de hersenen. Ook vertragen ze de maaglediging, waardoor voedsel langer in je maag blijft en je langer vol zit.

Hoe snel je maag zich leegt, hangt echter niet alleen af van de medicatie, maar ook van wat je eet en hoe je maaltijden zijn opgebouwd. In combinatie met Ozempic (semaglutide) of Mounjaro (tirzepatide) kunnen bepaalde voedingsmiddelen daardoor langer in de maag blijven en meer maag-darmklachten geven. Welke producten klachten veroorzaken, verschilt per persoon, dus je zult soms moeten uitproberen wat voor jou werkt. Door je voeding en maaltijdpatroon aan te passen, kun je deze klachten vaak voorkomen of verminderen.

Voorkom bijwerkingen met veranderingen in je eetgewoonten

Bijwerkingen zoals misselijkheid, verstopping, diarree en brandend maagzuur kun je vaak beperken door de dosis medicatie geleidelijk op te hogen én je eetpatroon aan te passen. Dit zijn strategieën die veel mensen helpend vinden:

Leer je nieuwe verzadigingsgevoel kennen

Aan het begin van de behandeling kan het lastig zijn om de signalen van je lichaam te interpreteren: wanneer begin je te eten en wanneer stop je? Probeer te merken wanneer je je vol begint te voelen en pauzeer vóór je té vol raakt – dat kan veel uitmaken voor hoe je je na de maaltijd voelt. Zo verklein je de kans op klachten die ontstaan als je sneller eet dan je verzadigingssignalen kunnen reageren, of als porties te groot zijn.

Eet regelmatig

Een regelmatig eetpatroon helpt je lichaam een goed ritme te vinden, vermindert trek in zoet en houdt je energieniveau stabieler gedurende de dag en avond. Probeer te vermijden dat je vlak voor het sporten of slapen eet, omdat dit vaker misselijkheid of andere klachten uitlokt. Regelmatige maaltijden ondersteunen bovendien een gezond eetpatroon tijdens de behandeling.

Eet kleinere porties

Omdat de maaglediging tijdens de behandeling langzamer verloopt, kunnen grote porties in één keer eerder tot misselijkheid of braken leiden. Als je gewend was grote porties te eten omdat je eerder moeilijk verzadigd raakte, kan het helpen je porties te verkleinen – bijvoorbeeld door een kleiner bord te gebruiken. Je kunt ook met een kleinere portie beginnen en eventueel wat bijscheppen. Het is heel normaal dat de ogen meer willen dan de maag aankan.

Eet rustig

Rustig eten maakt het makkelijker om je verzadiging op tijd op te merken en vermindert de kans op maag-darmklachten tijdens de maaltijd. Neem kleinere happen, leg je bestek af en toe neer en neem de tijd – idealiter duurt een maaltijd ongeveer 20 minuten.

Voorkom bijwerkingen via je voedselkeuzes

Er zijn geen “verboden” voedingsmiddelen tijdens een medische behandeling tegen overgewicht en obesitas. Wel zijn er producten die bij sommige mensen vaker maag-darmklachten geven als ze GLP-1/GIP-analogen zoals semaglutide en tirzepatide gebruiken. Dat betekent niet dat iedereen er zo op reageert, maar het kan zinvol zijn om extra alert te zijn als je maag gevoeliger is dan normaal.

Veelvoorkomende voedingsmiddelen die vaker ongemak geven zijn:

Gefrituurd en vet eten

Gefrituurde en vette producten – zoals worst, pizza, romige sauzen, chips, gepaneerde gerechten, gebak en ijs – kunnen langer in de maag blijven, zeker tijdens behandeling met Ozempic of Mounjaro, wanneer de maaglediging al trager is. Bij sommige mensen kan dit de kans op misselijkheid, brandend maagzuur en andere klachten vergroten, al verschilt dit per persoon. Het kan daarom helpen om hiermee voorzichtig te zijn of ze te beperken als je maag gevoeliger is.

Vet- en energierijke producten kunnen het afvallen ook lastiger maken, omdat ze vaak minder verzadigen en het risico vergroten dat je meer eet dan je van plan was.

Tip: Kies vaker voor gegrilde, uit-de-oven of gekookte gerechten in plaats van gefrituurde of zwaar aangebakken maaltijden als je de kans op klachten wilt verkleinen.

Pittig eten

Pittige producten zoals chili, hete sauzen en sterke kruidenmengsels kunnen het maag-darmkanaal irriteren en bij sommige mensen de kans op brandend maagzuur vergroten – zeker als de maaglediging door de medicatie trager is.

Tip: Merk je dat je op pittig eten reageert, probeer dan mildere kruiden te gebruiken en bouw sterkere kruiden weer rustig op zodra de maag-darmklachten afnemen.

Gasvormende voedingsmiddelen

Sommige producten staan erom bekend dat ze extra gasvorming geven, wat tijdens de behandeling meer kan opvallen omdat de maaglediging trager is en de darmen gevoeliger kunnen zijn. Het gaat dan bijvoorbeeld om bonen, linzen, ui, knoflook en kolen zoals bloemkool, broccoli en spruitjes. Koolzuurhoudende dranken kunnen extra gasvorming geven.

Tip: Begin met kleine hoeveelheden om te testen wat je verdraagt. Veel mensen kunnen deze producten prima eten als de porties klein zijn. Blijven klachten bestaan, verminder of vermijd gasvormende producten tijdelijk en probeer ze later weer rustig te introduceren wanneer de bijwerkingen minder zijn.

Grotere hoeveelheden alcohol

Alcohol in combinatie met de medicatie vergroot de kans op klachten zoals misselijkheid, brandend maagzuur en diarree. Je kunt de effecten van alcohol ook later voelen, omdat de maaglediging trager is. Als je bent afgevallen, kun je bovendien minder goed tegen alcohol dan voorheen. Drink rustig en wees voorzichtiger met de hoeveelheid.

Tip: Probeer alcoholvrije alternatieven, of kies een light- of zero-frisdrank als je iets feestelijks wilt drinken.

Een snelle toename van vezels

Vezels – uit groenten, knolgroenten, fruit, bessen, peulvruchten, volkorengranen en zaden – zijn belangrijk voor de darmgezondheid. Maar een té snelle stijging van je vezelinname tijdens de behandeling kan juist zorgen voor gas, een opgeblazen gevoel of verstopping, zeker als je niet genoeg drinkt.

Tip: Verhoog de hoeveelheid vezelrijke voeding stap voor stap zodat je darmen de tijd krijgen om zich aan te passen, en zorg dat je voldoende water drinkt.

Als aanpassingen in je voeding niet genoeg zijn

Soms is het aanpassen van eten en drinken niet voldoende om bijwerkingen te verminderen. De behandeling moet dan mogelijk aangepast worden – bijvoorbeeld door de dosis te verlagen, meer tijd te nemen tussen dosisverhogingen of het opklimschema aan te passen. Zulke veranderingen moeten altijd in overleg met een arts gebeuren, zodat de behandeling veilig en duurzaam blijft.

Wat hoort bij een gezonde, voedingsrijke voeding?

Tijdens medische behandeling bij overgewicht en obesitas is het extra belangrijk om maaltijden te plannen die zowel je behandeling als je welzijn ondersteunen. Omdat porties vaak kleiner worden, moet het eten dat je wél eet voedingsrijk zijn.

Een gezonde voeding bestaat vooral uit:

• veel groenten en fruit
• magere eiwitbronnen
• volkorengranen
• gezonde vetten zoals omega-3

Dit type voeding geeft goede verzadiging, levert essentiële voedingsstoffen en verkleint de kans op tekorten. Een voedingsrijk eetpatroon helpt ook om je energie stabiel te houden en ondersteunt zowel gewichtsverlies als je algehele welzijn.

Geef eiwit prioriteit

Eiwit is de meest verzadigende macronutriënt en helpt de honger onder controle te houden. Het is bovendien onmisbaar om spiermassa te behouden tijdens gewichtsverlies, wat belangrijk is voor je stofwisseling en je gezondheid op de lange termijn.

Eiwit vind je onder andere in: kip, vis, mager vlees, eieren, peulvruchten, hüttenkäse, kwark, tofu en tempeh.

Als je snel vol zit, kan het helpen om aan je maaltijd te beginnen met de eiwitbron, zodat je daar voldoende van binnenkrijgt, ook als je porties kleiner zijn.

Een complexe ziekte met verhoogd risico op type 2-diabetes

Obesitas is een complexe, chronische ziekte die wordt beïnvloed door biologie, gedrag en leefstijl. Een hoog aandeel lichaamsvet verhoogt het risico op aandoeningen zoals type 2-diabetes, hart- en vaatziekten, artrose en bepaalde vormen van kanker. Toegang hebben tot goede ondersteuning kan veel uitmaken voor veiligheid, motivatie en de behandelresultaten. Het is daarom belangrijk dat je gedurende de hele behandeling de juiste begeleiding krijgt.

Heb je vragen over de medicatie, voeding, bijwerkingen of leefstijlveranderingen, neem dan altijd contact op met je arts of behandelteam. Zij kunnen je helpen een aanpak te vinden die past bij jouw situatie.

Behandeling met Ozempic één keer per week bij type 2-diabetes en obesitas

Ozempic is een geneesmiddel voor de behandeling van type 2-diabetes en bevat de werkzame stof semaglutide. Het is een receptplichtig middel dat één keer per week wordt toegediend en beschikbaar is in verschillende doseringen, zodat de arts de behandeling op jouw behoeften kan afstemmen.

Ozempic helpt de bloedsuiker te verlagen door de afgifte van je eigen insuline te verhogen wanneer dat nodig is en door de maaglediging te vertragen. Voor de beste resultaten moet de behandeling altijd gecombineerd worden met een gezond voedingspatroon en regelmatige lichaamsbeweging.

Het is belangrijk de aanwijzingen van je arts goed op te volgen voordat je met Ozempic start en contact op te nemen als je vragen of zorgen hebt over het geneesmiddel of je behandeling.

In sommige gevallen kan Ozempic off-label worden voorgeschreven ter ondersteuning van gewichtsverlies. Dat betekent dat het middel buiten de formeel goedgekeurde indicatie wordt gebruikt, op basis van klinische ervaring en onderzoek dat laat zien dat semaglutide ook het lichaamsgewicht kan beïnvloeden. Zo’n voorschrift wordt altijd door een bevoegde zorgverlener gedaan na een individuele medische beoordeling van jouw situatie, gezondheid en doelen.

Hoe andere medicijnen je behandeling kunnen beïnvloeden

Als je middelen zoals Ozempic (semaglutide) of Mounjaro (tirzepatide) gebruikt, is het belangrijk te weten dat de behandeling andere geneesmiddelen kan beïnvloeden, of andersom. Zo kan combinatie met bepaalde diabetesmedicatie, zoals sulfonylureumderivaten of insuline, het risico op een te lage bloedsuiker verhogen, waardoor doseringen mogelijk moeten worden aangepast.

Vertel je arts daarom altijd welke medicijnen je gebruikt – ook vrij verkrijgbare middelen en kruidenpreparaten.

In de bijsluiter vind je informatie over mogelijke interacties; lees die altijd goed door. Twijfel je of heb je vragen, overleg dan met je arts om de behandeling veilig en effectief te houden.

Samenvatting

Behandeling met semaglutide en tirzepatide kan een effectief hulpmiddel zijn bij gewichtsverlies en een betere gezondheid. Aan het begin van de behandeling en bij dosisverhogingen kunnen maag-darmklachten zoals misselijkheid, brandend maagzuur, diarree en verstopping optreden. Deze zijn meestal mild en kunnen vaak worden verminderd door de dosis langzaam op te bouwen en je voeding aan te passen, met aandacht voor voedingsmiddelen die klachten uitlokken.

Deze medicijnen beïnvloeden de eetlustregulatie en vertragen de maaglediging, waardoor bepaalde voedingsmiddelen langer in de maag kunnen blijven en bij sommige mensen ongemak veroorzaken. Door je nieuwe verzadigingsgevoel te leren kennen, langzaam te eten, kleinere porties te kiezen en vaste eetmomenten aan te houden, kunnen veel mensen klachten voorkomen. Het kan ook helpen om extra alert te zijn op typische “triggers”, zoals gefrituurd en vet eten, pittig eten, gasvormende producten, grotere hoeveelheden alcohol en een snelle toename van vezelinname.

Een voedingsrijk eetpatroon met veel groenten, fruit, volkorengranen, magere eiwitbronnen en gezonde vetten is tijdens de behandeling extra belangrijk, omdat porties kleiner worden. Zo voorzie je toch in je voedingsbehoefte en ondersteun je zowel gewichtsverlies als je algehele welzijn. Eiwit speelt hierbij een sleutelrol voor verzadiging en het behoud van spiermassa.

Obesitas is een complexe, chronische ziekte die samenhangt met een verhoogd risico op onder andere type 2-diabetes en hart- en vaatziekten. Goede begeleiding gedurende de hele behandeling is daarom essentieel. Heb je vragen over medicatie, bijwerkingen of leefstijl, neem dan altijd contact op met je arts of behandelteam. Zij helpen je je behandeling veilig en op een manier die bij jou past vorm te geven.

Disclaimer: Dit artikel is vertaald met behulp van AI. De Engelse versie is de originele versie. Bij twijfel prevaleert de Engelsetekst.