Yazen groeit door in Nederland. Country Managar Nicole Diebels over de strijd tegen obesitas in Nederland
Vorige week was Nicole Diebels, country manager Nederland van Yazen, te gast bij BNR Zakendoen. Ze sprak over digitale obesitaszorg, medische begeleiding en leefstijlverandering en over obesitas als chronische ziekte. Hieronder lees je een journalistieke samenvatting van het gesprek.
Yazen betekent in het Arabisch ‘balans’. Die naam is bewust gekozen: balans tussen energie-inname en energieverbruik, maar ook tussen medicatie en leefstijl. Juist die combinatie is volgens Yazen essentieel. Afslankmedicatie alleen is geen oplossing. Obesitas vraagt om langdurige, multidisciplinaire begeleiding. “Wij zijn een gespecialiseerde digitale obesitaskliniek,” zegt Diebels. “We benaderen obesitas echt als een chronische ziekte.”
Via de app krijgen patiënten toegang tot een team van zorgprofessionals. Denk aan artsen, coaches, diëtisten en, als dat nodig is, psychologen. Een deel van die professionals werkt fulltime voor Yazen. Artsen combineren het werk vaak met een functie in het ziekenhuis, bijvoorbeeld als internist, longarts of endocrinoloog.
Het traject verloopt digitaal. Er is geen fysieke spreekkamer, maar wel medische screening, opvolging en medische begeleiding. Volgens Diebels maakt die aanpak het mogelijk om meer mensen te bereiken. “Vooral veel mensen die nu eigenlijk in de traditionele zorg niet terecht kunnen.”
Geen online medicatieplatform
De populariteit van afslankmedicatie roept ook vragen op. Wordt digitale obesitaszorg niet te gemakkelijk een snelle route naar medicatie? Diebels herkent die zorg, maar trekt een duidelijke grens. “Wij zijn geen online medicatieplatform,” zegt ze. “We zetten juist in op behandeling en opvolging.”
Patiënten worden vooraf uitgebreid gescreend. Ze moeten aantonen wie ze zijn, dat ze voldoen aan de medische criteria, en er wordt bloedonderzoek gedaan. Ook maken foto’s en bodyscans deel uit van de controle. Die stappen zijn nodig om veilig te kunnen behandelen en misbruik te voorkomen. Dat misbruik in het verleden weleens is voorgekomen, ontkent Diebels niet, maar volgens haar zijn daarna aanvullende maatregelen genomen.
Yazen volgt de multidisciplinaire richtlijn voor obesitas. Die komt in beeld bij een BMI vanaf 30, of bij een BMI vanaf 27 in combinatie met bijkomende aandoeningen. Daarmee verschilt de aanpak van de standaard waarmee huisartsen vaak werken, die strenger is en later inzet op medicatie.
Toch is het volgens Yazen niet de bedoeling dat medicatie te snel wordt voorgeschreven. De meeste patiënten die zich melden, hebben al meerdere pogingen achter de rug. Ze hebben diëten geprobeerd, leefstijlprogramma’s gevolgd en vaak jarenlang geworsteld met hun gewicht. Diebels: “Die mensen zijn zo wanhopig. Die moeten iets. En die moeten iets anders.”
Medicatie als hulpmiddel, niet als eindpunt
Bij obesitas is bovendien vaak meer aan de hand dan alleen te veel eten of te weinig bewegen. Honger- en verzadigingssignalen kunnen ontregeld zijn, net als het metabole systeem. Medicatie kan helpen om die biologische processen te beïnvloeden, waardoor leefstijlverandering beter vol te houden is. Maar medicatie staat bij Yazen niet op zichzelf. “Het is een hulpmiddel binnen een breder behandelplan. De begeleiding moet ervoor zorgen dat gewichtsverlies niet tijdelijk blijft, maar duurzaam wordt verankerd.”
Dat is ook belangrijk omdat het hongergevoel bij veel mensen terugkomt wanneer ze stoppen met medicatie. Volgens Diebels past dat bij het karakter van obesitas als chronische ziekte. Net als bij diabetes, hoge bloeddruk of hart- en vaatziekten kan langdurige behandeling nodig zijn. Dat betekent niet dat patiënten altijd even intensief begeleid blijven. Wie zijn streefdoel bereikt, kan volgens Yazen afschalen: in medicatiedosering en in zorgintensiteit. Er ontstaat dan meer een onderhoudsfase, met minder begeleiding en lagere kosten.
Veel vrouwen
De gemiddelde BMI van patiënten bij Yazen ligt rond de 34. Ongeveer 65 procent is vrouw. Volgens Diebels betekent dat niet dat overgewicht vooral een vrouwenprobleem is. Wel lijken vrouwen vaker bereid om hun gezondheid via hun gewicht aan te pakken. “Mannen zien hun gewicht mogelijk minder snel als probleem.:
Ook opvallend: Yazen trekt niet alleen mensen met hoge inkomens. Volgens Diebels valt ongeveer de helft van de patiënten in de middelhoge tot lagere inkomenscategorie. Een relatief grote groep werkt in de verpleegkundige of assisterende zorg. Tegelijk blijft het een feit dat patiënten de behandeling nu grotendeels zelf betalen.
Vergoeding blijft een groot vraagstuk
Diebels vindt dat medicatie in ieder geval voor de ernstigste gevallen vergoed zou moeten worden. Een gefaseerde invoering ligt volgens haar voor de hand: begin bij patiënten met de hoogste BMI’s of met bijkomende aandoeningen. “Of in ieder geval voor de ergste gevallen.”
De kosten zijn groot, maar volgens Yazen moet ook worden gekeken naar wat obesitas de samenleving kost. Obesitas vergroot het risico op tal van andere chronische aandoeningen. Investeren in behandeling kan dus ook gezondheidswinst opleveren en toekomstige zorgkosten helpen beperken.
De supermarkt als beginpunt
Tegelijk moet ook de maatschappij in beweging komen. Obesitas ontstaat niet los van de omgeving waarin mensen leven. Ongezonde producten zijn overal beschikbaar, vaak goedkoop en agressief gepromoot. Wie echt iets wil veranderen, moet daarom ook kijken naar de leefomgeving.
Diebels zou beginnen in de supermarkt. “Omdat we allemaal weten dat 80 procent van wat je in de supermarkt kan kopen eigenlijk helemaal niet gezond is.”
Ook kinderen verdienen volgens haar extra aandacht. Gezonde gewoonten moeten vroeg worden aangeleerd, juist omdat marketing en prijsprikkels vaak de andere kant op duwen.
Medicatie
Juist daarom wil Yazen de zorg rondom medicatie organiseren. Niet alleen voorschrijven, maar screenen, begeleiden, opvolgen en bijsturen. Digitaal waar het kan, met telefonisch of videogesprek wanneer dat nodig is.
Voor veel patiënten kan die digitale vorm juist laagdrempelig zijn. Obesitas gaat vaak gepaard met schaamte. Niet fysiek naar een spreekkamer hoeven, kan helpen om toch hulp te zoeken.
Yazen ziet digitale obesitaszorg daarom niet als vervanging van alle reguliere zorg, maar als aanvulling. Een manier om huisartsen te ontlasten, expertise te bundelen en meer mensen te bereiken.
De snelle opkomst van afslankmedicatie maakt de vragen rondom obesitas urgenter dan ooit. Wie krijgt toegang? Wie betaalt? Hoe voorkom je misbruik? En hoe zorg je dat medicatie niet wordt gezien als wondermiddel, maar als onderdeel van een bredere behandeling? Voor Yazen begint het antwoord bij één uitgangspunt: obesitas is een chronische ziekte. En wie die ziekte serieus neemt, moet verder kijken dan de prik of de pil alleen.
Beluister de hele aflevering hier:
Meer nieuws
Magnus Nyhlén: de arts die zelf patiënt werd
In onze nieuwe interviewserie over vernieuwers in de obesitaszorg spreken we met artsen, wetenschappers, ondernemers en andere experts die ieder op hun eigen manier werken aan betere zorg voor mensen met obesitas. Wat moet er anders? Welke rol spelen nieuwe medicijnen, digitale begeleiding en maatschappelijke verandering? En hoe zorgen we dat mensen met obesitas niet langer alleen staan? In deze aflevering spreken we Magnus Nyhlén, arts, techondernemer en medeoprichter van Yazen. Maar ook patiënt. Juist die combinatie bepaalt hoe hij naar obesitaszorg kijkt: medisch, persoonlijk en zonder oordeel. “Je kunt mensen met obesitas niet alleen laten. Dat is veel te lang gebeurd.”