Afvallen met medicatie

Obesitas als ziekte definiëren betekent dat duidelijk wordt dat de aandoening meerdere orgaansystemen beïnvloedt en flinke medische gevolgen kan hebben. Mensen met obesitas hebben een hoger risico op verschillende bijkomende aandoeningen, zoals diabetes type 2, hart- en vaatziekten, slaapapneu, niet-alcoholische leververvetting (NAFLD), artrose, hormonale verstoringen, verminderde vruchtbaarheid en bepaalde vormen van kanker. Obesitas kan ook invloed hebben op het mentale welzijn en de kwaliteit van leven.

De ontwikkeling van nieuwe medische behandelingen maakt het mogelijk om gewichtsverlies op een meer gestructureerde en effectieve manier te ondersteunen dan eerder.

Wat wordt bedoeld met medisch afvallen?

Medisch afvallen betekent dat gewichtsverlies plaatsvindt met ondersteuning vanuit de zorg, na een beoordeling door een arts en op basis van duidelijke medische criteria. Dit verschilt van leefstijlaanpassingen op eigen initiatief en van vrij verkrijgbare producten, die vaak geen sterk wetenschappelijk bewijs hebben of een beperkt effect geven.

Voor veel mensen, zeker bij obesitas of wanneer het lastig is om een lager gewicht op langere termijn te behouden, kan professionele hulp en ondersteuning op de lange termijn bepalend zijn om resultaten te behalen die houdbaar zijn.

Een medische behandeling kan een passende optie zijn als gestructureerde leefstijlveranderingen niet genoeg effect hebben gehad, of als obesitas in combinatie met andere gezondheidsrisico’s betekent dat er meer behoefte is aan een behandeling die uitgebreider en beter gecontroleerd is. Een arts beoordeelt altijd of een medische behandeling geschikt is, op basis van persoonlijke behoeften, medische indicaties en het totaalbeeld van iemands gezondheid.

Welke medische behandelingen bestaan er voor gewichtsverlies?

Er zijn tegenwoordig verschillende medische behandelingen die zijn goedgekeurd voor gewichtsverlies bij obesitas of bij overgewicht met complicaties die samenhangen met het gewicht. Voor het beste resultaat is het belangrijk dat medicatie tegen obesitas wordt gecombineerd met voeding met minder energie en met regelmatige lichaamsbeweging. Deze stappen zijn nodig om het effect van de medicatie te optimaliseren en om de kans op bijwerkingen te verkleinen.

De verschillende medicijnen werken via andere mechanismen. Orlistat vermindert de opname van vet uit voeding met ongeveer 30 procent. Naltrexon/bupropion beïnvloedt honger, trek en verzadiging via signalen in het centrale zenuwstelsel.

Moderne medische behandelingen bestaan vooral uit medicijnen die gebaseerd zijn op GLP-1, die de effecten nabootsen van een darmhormoon dat het lichaam zelf aanmaakt. Deze medicijnen werken via meerdere mechanismen die samenwerken, zoals minder eetlust, regulatie van de bloedsuiker, meer verzadiging, invloed op het beloningssysteem en een tragere maaglediging. Samen maken deze effecten het makkelijker om minder energie binnen te krijgen zonder extra hongergevoel. Onderzoeken laten zien dat behandeling met semaglutide kan leiden tot een gewichtsverlies van ongeveer 15 procent van het startgewicht na 68 weken. Hogere doseringen tirzepatide lieten in onderzoeken een gewichtsverlies zien van rond de 20 procent na 72 weken.

Hoe werkt medicatie om af te vallen?

Medische behandeling voor gewichtsverlies werkt door invloed op centrale mechanismen zoals honger, verzadiging en het beloningssysteem. Voor veel mensen betekent dit minder eetlust, eerder een verzadigd gevoel en een lager energie-inname die spontaan is. Dat kan helpen om minder te eten en om te veranderen hoeveel er gedurende de dag wordt gegeten. Maar medicatie is geen snelle oplossing. Voor effectief gewichtsverlies en een betere gezondheid is het belangrijk om medicatie te combineren met aanpassingen in voeding en met lichaamsbeweging.

Het gaat dus niet om “je best doen”, maar om het dempen van signalen die biologisch zijn en die afvallen anders heel moeilijk maken. Vanuit het perspectief van Yazen is dit belangrijk: obesitas is geen aandoening van wilskracht, maar een complexe ziekte waarbij factoren biologisch een grote rol spelen.

Wie kan medicatie tegen obesitas voorgeschreven krijgen?

Medische behandeling voor gewichtsverlies kan passend zijn voor mensen die leven met obesitas, of voor mensen met overgewicht in combinatie met aandoeningen die samenhangen met het gewicht. De eerste beoordeling is meestal gebaseerd op BMI (Body Mass Index), een maat die lichaamsgewicht relateert aan lengte. Medische behandeling kan worden overwogen bij een BMI van 30 of hoger, of bij een BMI van 27 of hoger wanneer er aandoeningen aanwezig zijn die samenhangen met het gewicht.

Niet iedereen kan of hoeft behandeld te worden met medicijnen. Bepaalde medische aandoeningen, lopende behandelingen met medicijnen of persoonlijke risicofactoren kunnen betekenen dat andere behandelopties geschikter zijn. Daarom is altijd een medische beoordeling nodig die individueel is, en een opvolging die doorlopend is bij behandeling met medicijnen voor gewichtsverlies.

Na de start van de behandeling is het belangrijk om adviezen over voeding, lichaamsbeweging en leefstijlveranderingen op te volgen, omdat deze factoren veel invloed hebben op het behandelresultaat en op gezondheid op de lange termijn.

Bij Yazen gebeurt dit via een proces dat gestructureerd is en persoonsgericht. Iedere patiënt wordt individueel beoordeeld door een arts en krijgt steun en begeleiding van ons zorgteam.

Medicatie is niet de hele oplossing, daarom is een aanpak in het geheel nodig

Een medische behandeling kan steun geven die krachtig is, maar vervangt niet de behoefte aan veranderingen in leefstijl of het opbouwen van gewoonten voor eten die nieuw zijn. Om af te vallen is vaak zowel medische behandeling nodig als ondersteuning om gewoonten te vinden die houdbaar zijn, en structuur in eten. Onderzoek laat zien dat resultaten op de lange termijn sterk samenhangen met een combinatie van medische behandeling, ondersteuning bij voeding, verandering in gedrag en opvolging die regelmatig is. Kleine veranderingen in leefstijl kunnen een effect geven dat positief is voor de gezondheid, ook als groot gewichtsverlies niet wordt bereikt.

Het behandelmodel van Yazen is daarom gebaseerd op samenwerking tussen artsen en coaching voor leefstijl, met focus op lange termijn in plaats van snelle resultaten. Het kan jaren duren voordat het lichaam went aan een gewicht dat lager is, waardoor ondersteuning voor lange termijn belangrijk is. Ondersteuning psychologisch kan bovendien helpen om situaties te herkennen die leiden tot eetgedrag dat ongezond is, en om veranderingen vol te houden.

Psychologische hulp bij gewichtsverlies

Psychologische hulp kan een belangrijk onderdeel zijn van gewichtsverlies dat succesvol is. Er zijn ook veel vormen van ondersteuning psychologisch die patiënten kunnen helpen om gedachten en gedrag te begrijpen en te veranderen, die invloed hebben op eetgewoonten en motivatie voor lichaamsbeweging.

Een psycholoog kan steun en begeleiding geven bij het omgaan met stress, emoties en andere uitdagingen die afvallen moeilijker kunnen maken. Door psychologische hulp te combineren met veranderingen in eetgewoonten en meer lichaamsbeweging wordt de kans groter om gewichtsverlies te bereiken dat blijvender is en gezonder. Hulp vragen aan een psycholoog is een goede manier om extra steun te krijgen en nieuwe strategieën te vinden om doelen te halen. Bij Yazen hebben we daarom psychologen beschikbaar in ons zorgteam, als dat nodig is.

Veiligheid, bijwerkingen en resultaten op de lange termijn

Zoals bij iedere medische behandeling kunnen ook behandelingen voor gewichtsverlies bijwerkingen geven. Het meest voorkomend zijn klachten van maag en darmen, vooral in het begin van de behandeling of bij aanpassing van de dosis. De juiste dosering, opvolging en beoordeling medisch zijn belangrijk voor de veiligheid. Om de juiste behandeling of het juiste hulpmiddel te vinden, is het daarom belangrijk dat patiënten ondersteuning krijgen van zorgprofessionals en hulpmiddelen gebruiken die helpen om te vinden wat bij hen past. Zelfmedicatie brengt risico’s met zich mee en moet altijd worden vermeden.

Onderzoeken laten zien dat het gewicht vaak weer toeneemt na het stoppen met behandeling, wat het belang van een aanpak op de lange termijn onderstreept. Voor succes op de lange termijn is vaak niet alleen medicatie nodig, maar ook opvolging die regelmatig is, veranderingen in leefstijl en steun van experts.

Eetgewoonten en gewichtsverlies

Eetgewoonten spelen een rol die doorslaggevend is bij afvallen en bij het behouden van een gewicht dat gezond is op de lange termijn. Voor gewichtsverlies is een calorietekort nodig, dus een energie-inname die lager is dan het energieverbruik. Behandeling met medicijnen kan dit makkelijker maken door meer verzadiging en minder honger. Bij een energie-inname die lager is, is het belangrijk dat de voeding veel voedingsstoffen bevat om te voorzien in de behoefte van het lichaam aan vitamines, mineralen en eiwit. Gevarieerd eten en voeding kiezen die rijk is aan voedingsstoffen, met veel groente, fruit, volkorenproducten en eiwitbronnen die mager zijn, is een goede manier om minder calorieën te nemen en tegelijk een verzadigd gevoel te vergroten. Het is ook belangrijk om suiker, verzadigd vet en zout te beperken. Regelmatig eten en maaltijden niet overslaan kan helpen om de bloedsuiker stabiel te houden en het risico te verlagen dat je later op de dag te veel gaat eten.

Effecten van verzadiging zijn een factor die belangrijk is bij gewichtsverlies. Door voeding te kiezen die goed verzadigt, kunnen hongergevoelens afnemen en wordt het makkelijker om vast te houden aan voeding die gezond is. Voeding met veel vezels, eiwit en vetten die gezond zijn, zoals groente, fruit, noten, zaden, peulvruchten, kip en vis, helpt om verzadiging te verhogen en langer een tevreden gevoel te houden na een maaltijd.

Als mensen extra ondersteuning willen, kan het waardevol zijn om hulp te vragen van een diëtist of een andere zorgprofessional, die advies kan geven dat persoonlijk is en kan helpen om eetgewoonten te vinden die nieuw zijn en passen bij de persoon. Met ondersteuning die juist is en kennis die goed is, wordt het makkelijker om veranderingen te maken die houdbaar zijn en resultaat geven.

Lichamelijke activiteit bij gewichtsverlies

Lichamelijke activiteit die regelmatig is, is een onderdeel dat centraal staat bij behandeling voor gewichtsverlies. Het versterkt het effect van medicatie, verbetert de stofwisseling en het welzijn, en verlaagt het risico op bijwerkingen en bijkomende aandoeningen.

Aanbevolen vormen van activiteit:

• Beweging in het dagelijks leven: neem de trap, ga wandelen of fietsen.
• Activiteit die de hartslag verhoogt: bijvoorbeeld stevig wandelen, zwemmen of fietsen.
• Krachttraining: 2 tot 3 keer per week om spiermassa te behouden en de stofwisseling te ondersteunen.

Training moet worden aangepast aan de mogelijkheden van de persoon, de gezondheidstoestand en de doelen. Lichamelijke activiteit integreren in de dagelijkse routine is een onderdeel dat belangrijk is in het proces van gewichtsverlies.

Samenvatting

Een medische behandeling kan een hulpmiddel zijn dat effectief is bij gewichtsverlies, maar is nooit een oplossing die op zichzelf staat. Obesitas vraagt om dezelfde medische aanpak die serieus is en zorg op de lange termijn als andere aandoeningen die chronisch zijn, met behandeling die is afgestemd op de persoon en opvolging die regelmatig is.

Er zijn tegenwoordig verschillende typen medicatie voor behandeling van obesitas. De nieuwe generatie behandelingen wordt vooral gekenmerkt door GLP-1-agonisten, die onder andere invloed hebben op signalen voor eetlust en verzadiging in het lichaam, en zo kunnen helpen om de energie-inname te verlagen.

Yazen werkt eraan om medisch afvallen veilig te maken, met bewijs als basis en met resultaat dat houdbaar is, met gezondheid van de patiënt als focus, op de lange termijn.

‍

Disclaimer: Dit artikel is vertaald. De Engelse versie is de originele versie. Bij twijfel prevaleert de Engelsetekst.