Voedingssupplementen voor gewichtsverlies: opties, effecten en risico’s

Waarom worden voedingssupplementen gebruikt bij pogingen om af te vallen?

Wanneer gewichtsverlies uitblijft ondanks herhaalde pogingen om af te vallen, is het begrijpelijk dat mensen op zoek gaan naar andere manieren om hun gewicht te beïnvloeden. Voedingssupplementen worden dan vaak gezien als een laagdrempelig en aantrekkelijk alternatief. Ze zijn vrij verkrijgbaar, worden vaak gepresenteerd als ‘natuurlijk’ en neergezet als een extra steuntje dat het lichaam nodig zou hebben. Veel claims gaan over een hogere vetverbranding, minder eetlust, een lagere vetopname of een zogenaamd ‘reinigend’ effect, zoals bij detoxproducten. In werkelijkheid is de invloed op het lichaamsgewicht vaak beperkt.

Effecten van voedingssupplementen bij gewichtsverlies

Voedingssupplementen voor gewichtsverlies bevatten vaak verschillende combinaties van cafeïne, plantenextracten, vezels of vergelijkbare stoffen. Deze ingrediënten kunnen in sommige gevallen een effect hebben, maar de veranderingen zijn meestal klein en niet gekoppeld aan blijvend gewichtsverlies. Zodra het gebruik stopt, verdwijnt het effect vaak ook. Dat maakt dit soort producten op de lange termijn kostbaar. Daarnaast verschillen de resultaten sterk per persoon en per product, waardoor het effect moeilijk te voorspellen is.

Cafeïne is een uitzondering, omdat de effecten goed zijn onderzocht. Bij sommige mensen kan cafeïne tijdelijk zorgen voor meer alertheid, een beter uithoudingsvermogen en betere prestaties tijdens fysieke activiteit. Indirect kan dit leiden tot meer beweging en daarmee een iets hoger energieverbruik. Het is echter onwaarschijnlijk dat dit een groot verschil maakt voor het gewichtsverlies. Het vervangt in elk geval geen langdurige leefstijlveranderingen of andere methoden die wél zorgen voor blijvend resultaat.

Waarom hebben voedingssupplementen een beperkt effect op gewichtsverlies?

De regulatie van het lichaamsgewicht is complex en wordt bepaald door een samenspel van hersenen, hormonen, het zenuwstelsel en de stofwisseling. Honger, trek en verzadiging worden beïnvloed door meerdere factoren die over langere tijd samenwerken. De meeste voedingssupplementen zijn niet ontwikkeld om deze processen effectief of langdurig te beïnvloeden. Daardoor blijft het gewenste effect vaak uit.

Vitaminen en mineralen: een andere rol dan gewichtsverlies

Vitaminen en mineralen zijn essentieel voor het normaal functioneren van het lichaam. De meeste mensen krijgen via hun voeding voldoende binnen, maar in sommige situaties kan aanvulling nodig zijn. Dat geldt bijvoorbeeld bij een vastgestelde voedingsstoffentekort, bij specifieke behoeften of bij een sterk beperkend eetpatroon.

Voorbeelden van supplementen die soms worden gebruikt zijn vitamine D, ijzer en magnesium. Het innemen van afzonderlijke vitaminen of mineralen in te hoge doseringen kan gezondheidsrisico’s opleveren, vooral bij langdurig gebruik zonder medische begeleiding.

Andere veelgebruikte voedingssupplementen

Andere veel voorkomende supplementen zijn omega 3 en verschillende vormen van eiwitsupplementen. Deze producten zijn echter niet bedoeld voor gewichtsverlies. Ze worden gebruikt om specifieke voedingsbehoeften aan te vullen of als onderdeel van een verder gezond voedingspatroon.

Veiligheid en risico’s van voedingssupplementen voor gewichtsverlies

Voedingssupplementen worden vaak als veilig gezien, maar gebruik zonder goed inzicht in de samenstelling en dosering kan risico’s met zich meebrengen. Veel producten die beweren de vetverbranding te verhogen, bevatten bijvoorbeeld hoge hoeveelheden stimulerende stoffen zoals cafeïne. Dat kan leiden tot bijwerkingen zoals hartkloppingen en slaapproblemen.

Het komt ook voor dat dit soort supplementen verboden of niet-declaratie stoffen bevat, soms zelfs geneesmiddelen of centraal stimulerende middelen. Daarnaast kunnen bepaalde stoffen, vooral die in sommige kruidenpreparaten voorkomen, een wisselwerking hebben met medicijnen of bestaande aandoeningen negatief beïnvloeden. De kans op nadelige gezondheidseffecten neemt toe wanneer meerdere supplementen tegelijk worden gebruikt of wanneer de aanbevolen dosering wordt overschreden.

Daarom is voorzichtigheid belangrijk en is het verstandig om supplementen te vermijden waarvan de samenstelling of veiligheid onduidelijk is. Voor mensen met overgewicht of obesitas die willen afvallen, is het doorgaans effectiever om professionele begeleiding te zoeken dan te proberen resultaat te behalen met voedingssupplementen.

Een gezond, volwaardig voedingspatroon en regelmatige lichaamsbeweging vormen altijd de basis voor duurzaam gewichtsverlies. Voedingssupplementen kunnen in sommige gevallen een aanvulling zijn tijdens het afvallen, maar mogen nooit leefstijlveranderingen vervangen die nodig zijn voor resultaat op de lange termijn.

Wat werkt beter dan voedingssupplementen bij gewichtsverlies?

Duurzaam gewichtsverlies vraagt om methoden die de systemen beïnvloeden die honger, verzadiging, trek en energiebalans regelen. Dat betekent aanpassingen in voeding, gedrag en beweging, vaak in combinatie met professionele ondersteuning. Bewegen, een persoonlijk afgestemd voedingspatroon en gedragsverandering hebben een bewezen effect op gewichtsverlies. In sommige situaties kan ook medicamenteuze behandeling passend zijn. Deze behandelingen zijn ontwikkeld om in te grijpen op de biologische mechanismen die eetlust en verzadiging sturen, iets wat voedingssupplementen niet doen.

Lees meer over moderne behandeling van obesitas bij Yazen

Het Yazen-model combineert moderne medische behandeling van obesitas met gestructureerde leefstijlveranderingen en doorlopende ondersteuning voor langdurig gewichtsverlies. De behandeling kan bestaan uit medicatie, persoonlijke coaching en begeleiding bij veranderingen in voeding en leefstijl.

Het model is gericht op het beïnvloeden van de biologische mechanismen die honger, verzadiging en stofwisseling aansturen. Factoren die voedingssupplementen niet op een duurzame manier kunnen beïnvloeden. De behandeling wordt afgestemd op de persoon en ondersteund door een multidisciplinair team van artsen, coaches, diëtisten en psychologen.

Samenvatting

Voedingssupplementen voor gewichtsverlies worden vaak gepresenteerd als eenvoudige oplossingen, maar het daadwerkelijke effect op afvallen is meestal beperkt. In sommige gevallen kunnen ze een aanvulling zijn op een gezond voedingspatroon, maar ze hebben zelden invloed op de mechanismen die honger, verzadiging en energiebalans regelen. De effecten zijn daardoor vaak klein, tijdelijk en wisselend per persoon en per product.

Vitaminen en mineralen vervullen een belangrijke rol in het lichaam, maar zijn in de vorm van supplementen niet bedoeld als methode om af te vallen. Een te hoge inname van afzonderlijke vitaminen of mineralen kan bovendien negatieve gezondheidseffecten hebben en in sommige gevallen zelfs schadelijk zijn. Ook zijn er gezondheidsrisico’s verbonden aan bepaalde supplementen, vooral producten die claimen de vetverbranding te verhogen en die hoge hoeveelheden stimulerende stoffen of soms zelfs verboden ingrediënten bevatten.

Voor duurzaam gewichtsverlies zijn methoden nodig die zowel biologische als gedragsmatige factoren aanpakken, zoals voeding, beweging en in sommige gevallen medische behandeling.

‍

Disclaimer: Dit artikel is vertaald met behulp van AI. De Engelse versie is de originele versie. Bij twijfel prevaleert de Engelsetekst.